Beth ydych chi’n ei wneud pan nad yw plentyn eto’n barod i fynd ar raglen ffoneg synthetig systematig fel Tric a Chlic?
Gyda Llywodraeth Cymru bellach yn rhoi ffocws cenedlaethol cryfach ar lythrennedd, darllen cynnar a defnydd effeithiol o ffoneg synthetig systematig, mae’n amserol iawn i ysgolion hefyd ystyried y cam sy’n dod cyn hynny: y sylfeini iaith, gwrando ac ymwybyddiaeth o seiniau sydd eu hangen ar blant cyn y gallant wneud cynnydd llwyddiannus mewn ffoneg.
Dyna fydd ffocws cynhadledd arbennig CYDAG:
Beth sydd cyn cam cynnydd 1? Darllen!
Adeiladu’r sylfeini ar gyfer darllenwyr hyderus a galluog
📅 Dydd Mawrth, 24 Tachwedd 2026 - £150 / £130 i aelodau
📍 Village Hotel, Abertawe
Mae’r gynhadledd yn ategu gwaith CYDAG i ddarparu hyfforddiant Tric a Chlic drwy ganolbwyntio ar y plant hynny nad ydynt eto’n barod i ddechrau rhaglen ffoneg synthetig systematig, a’r hyn y gall ysgolion ei wneud i ddatblygu’r wybodaeth, y sgiliau a’r hyder sydd eu hangen arnynt i symud ymlaen.
Bydd y diwrnod yn dod â thystiolaeth ymchwil, persbectif arolygu, arbenigedd ymarferol ac astudiaethau achos o ysgolion at ei gilydd.
Kym Scott – Before Phonics: Building Strong Foundations for Competent, Confident Readers
Bydd Kym yn archwilio beth sydd angen i blant ei wybod, ei ddeall a gallu ei wneud cyn iddynt allu elwa’n llawn ar addysgu ffoneg systematig.
Gan dynnu ar ymchwil a’i phrofiad o arwain datblygiad darllen cynnar yn Lewisham, Llundain — lle gwelwyd rhai o’r canlyniadau darllen cynnar cryfaf yn genedlaethol — bydd yn edrych yn benodol ar:
ddatblygiad iaith lafar
ymwybyddiaeth glywedol
ymwybyddiaeth ffonolegol
ymwybyddiaeth ffonemig
sut mae’r rhain yn cefnogi cynnydd plentyn tuag at raglenni fel Tric a Chlic
Bydd Kym hefyd yn rhannu dulliau ymarferol o gryfhau’r sylfeini hyn mewn ffordd sy’n chwareus, datblygiadol briodol, ystyrlon ac wedi’i gwreiddio mewn cwricwlwm llythrennedd cynnar cyfoethog.
Mae Kym yn ymgynghorydd blynyddoedd cynnar rhyngwladol, yn brif siaradwr ac yn hyfforddwraig, ac mae wedi gweithio’n helaeth yng Nghymru gyda ysgolion, meithrinfeydd, awdurdodau lleol, Mudiad Meithrin a CYDAG. Hi hefyd yw cyd-awdur Getting Ready for Phonics.
Gwenda Easton – Estyn
Bydd Gwenda Easton yn cynnig persbectif Estyn ar ddarllen cynnar a’r ddarpariaeth sy’n cefnogi plant i wneud cynnydd llwyddiannus.
Mae hyn yn arbennig o amserol gan fod Estyn bellach yn rhoi ffocws cryfach ar ddarllen mewn arolygiadau, ochr yn ochr â’r pwyslais cenedlaethol ar gryfhau addysgu ffoneg a darllen cynnar.
Tair astudiaeth achos
Bydd tri lleoliad/ysgol hefyd yn rhannu eu profiadau o gefnogi plant nad ydynt eto’n barod ar gyfer addysgu ffoneg systematig.
Bydd y sesiynau hyn yn edrych ar:
sut mae ysgolion yn adnabod anghenion plant yn gynnar
pa fath o brofiadau a gweithgareddau sy’n cryfhau iaith a gwrando
sut mae ymwybyddiaeth ffonolegol a ffonemig yn cael ei datblygu
sut mae’r ddarpariaeth yn helpu plant i symud ymlaen yn barod i ymgysylltu â ffoneg
Pam nawr?
Mae Cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol Llywodraeth Cymru, a gyhoeddwyd ym mis Medi 2026, yn rhoi pwyslais newydd ar:
godi safonau llythrennedd
datblygu iaith, lleferydd a chyfathrebu o’r blynyddoedd cynharaf
adnabod anghenion yn gynnar
sicrhau bod rôl ffoneg synthetig systematig mewn dysgu darllen yn gwbl eglur
cryfhau darpariaeth ffoneg Cymraeg a Saesneg ledled Cymru.
Mae datganiad bwriad Llywodraeth Cymru ar ddarllen cynnar hefyd yn pwysleisio bod iaith lafar gyfoethog ac ymwybyddiaeth ffonolegol yn sylfeini hanfodol ar gyfer dysgu darllen yn effeithiol.
Felly, nid cwestiwn o “dechrau ffoneg yn gynharach” yw hwn bob amser.
I rai plant, y cam pwysicaf yw sicrhau eu bod yn barod ar gyfer ffoneg.
Pwy ddylai fynychu?
Bydd y gynhadledd yn arbennig o berthnasol i:
athrawon Meithrin a Derbyn
ymarferwyr Cam Cynnydd 1
arweinwyr darllen a llythrennedd
penaethiaid ac arweinwyr cwricwlwm
staff cymorth sy’n gweithio gyda phlant sydd angen cefnogaeth ychwanegol cyn dechrau ffoneg
ymarferwyr blynyddoedd cynnar sy’n gweithio ar ddatblygiad iaith a llythrennedd
ARCHEBWCH EICH LLE YMA - Ffurflen Gofrestru 'Beth sydd cyn cam cynnydd 1? Darllen! – Fill in form
Mae nifer y lleoedd yn gyfyngedig.
Byddem yn ddiolchgar pe gallech rannu’r cyfle hwn gyda’r aelodau staff perthnasol yn eich ysgol neu’ch clwstwr.
Edrychwn ymlaen at eich croesawu i Abertawe ar 24 Tachwedd.